AVE MARIA - informator katolicki, bo wiara jest w nas

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Adwentyci i wiadkowie Jehowy twierdz, e wedug Biblii w chwili mierci umiera cay czowiek z dusz i ciaem,ave-maria, kalendarz religijny, pismo  swiete,  biblia, miejsca swiete, modlitwy, wszyscy swieci, komunia, 2010   swieta,

natomiast idea niemiertelnej duszy pochodzi z filozofii greckiej, a nie z Pisma w. Twierdzenie to wynika z bdnej i nieraz przewrotnej interpretacji tekstw biblijnych. Ich egzegeza jednoznacznie wskazuje, e zarwno w Starym, jak i w Nowym Testamencie istnieje jasny przekaz prawdy o niemiertelnoci ludzkiej duszy.

Pocztki judaizmu

W pocztkach judaizmu, kiedy mwiono o ywym czowieku, podkrelano jedno jego ciaa (basar) i ducha (nefesz lub ruach). Hebrajczycy rozumieli czowieka jako yjce ciao majce witalny oddech (nefesz), jako owoc tchnienia (ruach) pochodzcego od Boga. Caa ta koncepcja zdecydowanie rni si od platoskiej idei duszy znajdujcej si w wizieniu ciaa. Duch (nefesz) oznacza po prostu ycie. Jest to ycie konkretne, indywidualne, zwizane z osob, ktra kocha, smuci si, pragnie, jest w dialogu z Bogiem.
Kiedy jest mowa o yjcym czowieku, akcentowana jest jedno duszy i ciaa. Sytuacja ulega zmianie, kiedy mwi si o czowieku po mierci. Rozrnia si tutaj ciao zmarego, ktre jest skadane do grobu, oraz refaim, ktre yje w krainie cieni, czyli w szeolu. Refaim wyobraano sobie jako yjcy duchowy cie caego czowieka.
eby nie byo wtpliwoci, w najstarszych biblijnych tekstach jest jasno odrniony szeol od grobu, a zwoki od refaim. Szeol nie jest rodzinnym grobem (por. Rdz 25, 8; 49, 29-33). ?Jakub (...) wyzion ducha i zosta przyczony do swoich przodkw? (49,33). W momencie mierci Abraham i Jakub cz si ze swoimi przodkami, ale nie przez zoenie we wsplnym grobie. Nie maj wic racji ci, ktrzy identyfikuj szeol z grobem rodzinnym. Jakub dowiaduje si o mierci Jzefa, wie, e jest zjedzony przez dzikie zwierzta, a wic e nie ma swego grobu, i wtedy mwi: ?Ju w smutku zejd za synem moim do Szeolu? (Rdz 37, 35). W wiadomoci Jakuba zjednoczenie w szeolu nie oznacza pochowania w tym samym grobie. Warto zwrci te uwag, e zmary Samuel objawia si Saulowi i rozmawia z nim (por. 1 Sm 28,15-19).
Teksty te wyranie mwi, e od samego pocztku Hebrajczycy wierzyli w ycie czowieka po mierci, e refaim y po mierci w szeolu. Z tekstw Pisma w. dowiadujemy si, e refaim yj w szeolu, lecz s jakby upieni (por.Job 3, 13; 17, 16), nie chwal Boga (Iz38,18; Ps 88, 11). Szeol by pocztkowo rozumiany jako wsplne zamieszkanie zmarych, bez rozrnienia losu sprawiedliwych i niesprawiedliwych.
Tak wic Hebrajczycy w okresie patriarchalnym wierzyli, e refaim jako cie istoty czowieka yje po mierci i jest wyranie odrniony od ciaa spoczywajcego w grobie.

Prorocy, psalmy i Ksiga Mdroci

U prorokw pojawio si pogbione rozumienie szeolu i ycia po mierci (por.Iz 14, 15; Ez 32, 22); to samo w Ksidze Przysw (por. 7, 27; 9, 18). Zaczto rozrnia w szeolu gbiny dla niesprawiedliwych i lepsze miejsce dla ludzi dobrych. Pojawia si take myl o karze i nagrodzie po mierci.
Dalsz ewolucj koncepcji szeolu oraz relacji ciaa i ducha w czowieku (basar ?nefesz) wida w psalmach mistycznych (zob. Ps 16; 49; 73). Psalmista ma nadziej, e Jahwe wybawi go z szeolu i zabierze ze sob: ?(...) lecz Bg wyzwoli moj dusz (nefesz) z mocy szeolu, bo mi zabierze? (Ps 49, 16). Nefesz (dusza) jest tu ukazana jako duch czowieka, ktry istnieje po mierci ciaa. To nowe rozumienie ludzkiego ducha nefesz jest bliskie koncepcji substancjalnej, indywidualnej duszy.
Czytamy w psalmie 16: ?Bo nie zostawisz mojej duszy w Szeolu i nie dozwolisz, by wierny tobie dozna skaenia. Ukaesz mi ciek ycia, peni radoci u Ciebie, rozkosze na wieki po Twojej prawicy? (10-11). Jest tutaj wyrana sugestia, e po mierci sprawiedliwi od razu otrzymaj nagrod zjednoczenia z Bogiem w niebie.
Ksiga Mdroci w mocnych sowach odrzuca pogld, e czowiek umiera z dusz i ciaem: ?A dusze sprawiedliwych s w rku Boga i nie dosignie ich mka. Zdao si oczom gupich, e pomarli, zejcie ich poczytano za nieszczcie i odejcie od nas za unicestwienie, a oni trwaj w pokoju? (Mdr 3, 1-3); ?Bo dla niemiertelnoci Bg stworzy czowieka? uczyni go obrazem swej wasnej wiecznoci? (2, 23). Dusze sprawiedliwych zaraz po mierci maj udzia w niemiertelnoci Boga. Dusza (psyche) jest tutaj utosamiana z osob. Wchwili mierci oddziela si ona od ciaa, zachowujc relacj z Bogiem: ?A sprawiedliwi yj na wieki? (5, 15). Natomiast mier bezbonych nie jest ich unicestwieniem,
lecz strceniem do szeolu: ?I stan si potem wstrtn padlin (...). I bd w udrczeniu, a pami o nich zaginie? (4, 19). Tak wic po mierci ciaa dusza czowieka sprawiedliwego zostaje wzita przez Boga. Szeol natomiast staje si miejscem pobytu potpionych.

Nauka Jezusa o niemiertelnoci duszy

Wedug Nowego Testamentu czowiek jest jednoci duszy i ciaa (???? ? soma i
???? ? psyche). Wanym tekstem mwicym o istnieniu duszy po mierci ciaa s sowa Pana Jezusa skierowane do uczniw: ?Nie bjcie si tych, ktrzy zabijaj ciao, lecz duszy (???? ? psyche) zabi nie mog. Bjcie si raczej Tego, ktry dusz i ciao moe zatraci w piekle? (Mt 10, 28). Tekst ten jednoznacznie wskazuje na fakt, e po mierci ciaa dusza ludzka dalej istnieje.
W sowach Jezusa do Marty, siostry zmarego azarza, jest jasny przekaz, e pomimo mierci ciaa czowiek dalej yje: ?Ja jestem zmartwychwstaniem i yciem. Kto we Mnie wierzy, choby i umar, y bdzie. Kady, kto yje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki. Wierzysz w to?? (J 11, 25-26). W innym miejscu Jezus rwnie zapewnia nas o yciu po mierci: ?Zaprawd, zaprawd powiadam wam: Jeli kto zachowa moj nauk, nie zazna mierci na wieki? (J8,51).
W Ewangelii wg w. ukasza trzeba zwrci uwag na dwa teksty, w ktrych Pan Jezus mwi o yciu
czowieka po mierci i przed zmartwychwstaniem cia.
W przypowieci o bogaczu i azarzu (k 16, 19-31) Jezus wskazuje na ycie po mierci zarwno ludzi sprawiedliwych, jak i niesprawiedliwych. Wiersze 19-26 mwi, e w momencie mierci decyduje si ostateczny los czowieka, jego zbawienie lub potpienie. W szeolu istniej dwa rne poziomy: jeden dla zbawionych, a drugi dla potpionych, ktre s rozdzielone nieprzekraczaln przepaci (w. 26). Wiersze 23-31 mwi o yciu zmarych w stanie porednim pomidzy mierci i zmartwychwstaniem. Bogacz po mierci zosta potpiony (w. 23). Na okrelenie miejsca, w ktrym przebywa bogacz i inni potpieni, w. ukasz uywa sowa hades (????), a nie gehenna (??????), aby wskaza na istnienie ludzi potpionych przed zmartwychwstaniem ich cia. Natomiast gehenna oznacza miejsce wiecznego potpienia ju po zmartwychwstaniu cia. Fakt, e bogacz prosi Abrahama, by posa azarza do jego piciu braci yjcych na ziemi, aby ich ostrzeg (ww. 27-28), wiadczy o tym, e on yje przed zmartwychwstaniem cia. Przypowie o bogaczu i azarzu jednoznacznie mwi o yciu pozagrobowym.
Dialog Jezusa wiszcego na krzyu z dobrym otrem wskazuje na fakt, e po mierci ciaa czowiek dalej yje. Na prob dobrego otra: ?Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego krlestwa? (k 23, 42), Pan Jezus odpowiada:?Zaprawd powiadam ci: Dzi ze Mn bdziesz w raju? (w. 43).Zbawiciel uy terminu ?raj? (???????),ktry wskazuje na ycie po mierci przed zmartwychwstaniem cia. Kiedy Jezus mwi ?dzi ze Mn bdziesz w raju?, to znaczy zaraz po mierci, dosownie ?przed zachodem soca? ? a wic gdy ciao bdzie w stanie mierci. Zmartwychwstanie cia nastpi dopiero ?w dniu ostatecznym? (J 6, 54). Wsowach skierowanych do dobrego otra jest wic wyrane stwierdzenie Jezusa, e po mierci ciaa yje niemiertelna ludzka dusza.

Niemiertelno duszy u w. Pawa

wity Pawe, piszc o czowieku, wskazuje na miertelne ciao soma (????) oraz na dusz, na ktrej okrelenie uywa terminw psyche (????) i pneuma (??????) ? jako zasady ycia nadprzyrodzonego: ?Duch wasz, dusza i ciao? (1 Tes 5, 23). W innych tekstach aposto Pawe na oznaczenie wymiaru nadprzyrodzonego ludzkiej duszy uywa takich okrele, jak ?????? (kardia) i ???? (nous).
W 1 Licie do Tesaloniczan w. Pawe pisze o Chrystusie, ?ktry za nas umar, abymy, czy ywi, czy umarli, razem z Nim yli? (5, 10). Mamy tu do czynienia z wyranym stwierdzeniem, e yj rwnie ci ludzie, ktrzy umarli. Tak wic nie cay czowiek umiera. Mijaj si z prawd ci wszyscy (midzy innymi adwentyci i wiadkowie Jehowy), ktrzy twierdz, e Pismo w. mwi, i w chwili mierci czowiek ginie wraz z dusz i ciaem.
wity Pawe pisze o swoim osobistym dylemacie: ?Z dwch stron doznaj nalegania: pragn odej, a by z Chrystusem, bo to o wiele lepsze, pozostawa za w ciele ? to bardziej dla was konieczne? (Flp 1, 23-24). Najwiksi egzegeci s zgodni, e ten tekst mwi o yciu w stanie porednim pomidzy mierci i zmartwychwstaniem. Zaraz po indywidualnej mierci nastpuje zjednoczenie z Chrystusem, a wic czowiek dalej yje, ale ju bez ciaa. W zdaniu: ?pragn odej, a by z Chrystusem? (w.23) czasownik ?odej? mona przetumaczy bardziej dynamicznym zwrotem: ?zwin swj namiot? (por.2P1,14), co oznacza opuszczenie ciaa w chwili mierci. Jest tu jasno wyraona prawda, e po mierci ciaa dusza dalej yje razem z Chrystusem.
Myl o cielesnym, czyli zniszczalnym, i duchowym, czyli niezniszczalnym, elemencie naszego czowieczestwa pojawia si take w 2 Licie do Koryntian (5, 1-10). wity Pawe nazywa tu mier ?opuszczeniem ciaa? ? a wic wg niego nie umiera cay czowiek. Niezniszczalne duchowe ja ?opuszcza ciao? i yje w Chrystusie. wity Pawe pragnie ?przyodzia si w nasz niebieski przybytek? (w. 2), czyli otrzyma uwielbione, zmartwychwstae ciao w dniu ostatecznego przyjcia Chrystusa na kocu czasw (dzie Paruzji). wity Pawe pisze, e ludzie yjcy na ziemi oczekuj na ten dzie w swoich ciaach, natomiast zmarli, ktrzy yj w wymiarze duchowym, oczekuj na niego bez cia. Z tych dwch moliwoci w. Pawe chciaby wybra pierwsz. Wyjania jednak, e y w ciele oznacza bycie ?z daleka od Pana? (w. 6); natomiast w chwili mierci opuszcza si swoje ciao i staje si w obliczu Pana. Nawizujc do dylematu wyraonego w Licie do Filipian (1, 23), w. Pawe, pomimo naturalnej niechci do mierci, chciaby raczej opuci swoje ciao i stan w obliczu Pana (w. 8).
Piszc o czowieku z perspektywy eschatologicznej, w. Pawe stwierdza istnienie niemiertelnej duszy oraz ciaa, ktre podlega mierci, ale zmartwychwstanie w dniu Paruzji. W tym dniu wszystkie ludzkie ciaa zostan uwielbione, ?umarli powstan nienaruszeni, a my bdziemy odmienieni? ? stwierdza w. Pawe (1 Kor 15, 52).

Nauka Magisterium Kocioa

Od samego pocztku historii Kocioa pojawiay si bdy w rozumieniu objawionej przez Boga prawdy o tajemnicy czowieka. Magisterium Kocioa potpio kad form negatywnego traktowania ciaa ludzkiego, odrzucio jako bdn platosk nauk o odwiecznym istnieniu dusz i ich zwizku ze wiatem astralnym, jak rwnie twierdzenie, e dusze zostay ukarane przez zczenie ich ze wiatem materii. Zostaa take potpiona nauka o boskoci dusz i negujca zmartwychwstanie cia.
IV sobr konstantynopolitaski (869-870) broni prawdy o jednej indywidualnej duszy i potpi nauk Focjusza o dwch duszach w czowieku. Sobr w Vienne (1311-1312) odrzuci nauk Piotra Oliviego o zoonoci ludzkiej duszy i zdefiniowa jako dogmat wiary, e dusza ludzka z istoty swej jest form ciaa. Na V soborze lateraskim (1513), w odpowiedzi na wniosek prymasa Polski Jana askiego, papie Leon X ogosi bull Apostolici regiminis, w ktrej potpi pogldy filozofa muzumaskiego Awerroesa, uwaajcego, e dusza jest miertelna i wszyscy ludzie maj wspln dusz. Sobr uroczycie ogosi prawd wiary, e dusza ludzka jest indywidualna i niemiertelna.
Natomiast Ojciec wity Pius XII w encyklice Humani generis (1950 r.) zdefiniowa jako prawd wiary, e kada dusza ludzka jest bezporednio stwarzana przez Boga.
II sobr watykaski podkreli niepodzieln duchowo-cielesn jedno czowieka. Broni take godnoci ludzkiego ciaa oraz istnienia duchowej duszy, transcendentnej w stosunku do rzeczywistoci materialnej, pozwalajcej po mierci zachowa identyczno osoby ludzkiej (por. Gaudium et spes, 14).
?Koci stwierdza dalsze istnienie i ycie po mierci elementu duchowego, obdarzonego wiadomoci i wol, w taki sposb, e ludzkie ?ja? trwa nadal. Na oznaczenie tego elementu Koci posuguje si sowem ?dusza?, dobrze znanym w Pimie witym i Tradycji. Chocia wyraz ten przybiera w Biblii rne znaczenie, Koci uwaa jednak, e nie ma po temu adnej racji, aby go odrzuci, owszem ? uznaje za rzecz bezwzgldnie konieczn mie jaki rodek sowny dla uzasadnienia wiary chrzecijaskiej? (List Kongregacji Doktryny Wiary w sprawie niektrych zagadnie zwizanych z eschatologi, 17.05.1979).
autor: ks. Mieczysaw Piotrowski TChr
rdo: Miujcie si! 03.2009
 

On-line:

Naszą witrynę przegląda teraz 41 gości